Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Co warto wiedzieć o gospodarce

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Julianna Jurasek | 2015-10-21 10:11:11
rumunia, pkb, bezrobocie, inflacja, gospodarka

Chociaż główny udział w tworzeniu PKB Rumunii ma sektor usług, to ważnym sektorem gospodarki jest też m.in. przemysł wydobywczy. Głównym bogactwem naturalnym kraju są złoża węgla brunatnego i węgla kamiennego.

 

 

 

Według danych Narodowego Komitetu Statystyki Rumunii w 2013 r. rumuńska gospodarka urosła o 3,5 proc. PKB, do nominalnie 631,1 mld lei, i był to najlepszy wynik w UE. Dwa sektory rumuńskiej gospodarki przyczyniły się do tego wyniku: trzecią część wzrostu dał sektor rolny (ponad 20-procentowy wzrost wartości dodanej), odnotowano również wysoki wzrost produkcji przemysłowej - o 7 proc. w stosunku do 2012 r.

 

Źródło: Bank Światowy
 
 

Najważniejszym czynnikiem wzrostu w 2013 r. był eksport – wartość sprzedaży zagranicznej towarów w 2013 r. była wyższa o 10 proc. od wyniku roku poprzedniego (ponad 20-proc. wzrost eksportu odnotowali producenci samochodów i części samochodowych w Rumunii). Zamknięcie roku budżetowego 2013 zakończyło się 3,6 mld euro deficytu.

Rządowa prognoza i przewidywania Komisji Europejskiej oraz Międzynarodowego Funduszu Walutowego zakładały wzrost PKB w 2014 r. na 2,2 proc. Prognozy niezależnych ośrodków i banków dotyczące wzrostu PKB wahały się w przedziale 2,3-2,5 proc. (część banków zapowiedziała rewizję w górę swoich prognoz – do 3 proc.). Narodowy Komitet Statystyki Rumunii szacował zaś, że w 2014 r. rumuńska gospodarka wzrosła o 2,9 proc. Przewidywania te okazały się trafne. Z szacunkowych danych tej instytucji wynika, że w 2014 r. rumuńska gospodarka wzrosła o 2,9 proc. Stało się tak dzięki m.in. 6-proc. zwiększeniu produkcji przemysłowej i eksportu oraz dobrym wynikom zbiorów w rolnictwie. Międzynarodowy Fundusz Walutowy podniósł prognozy wzrostu rumuńskiej gospodarki do 2,7 proc. w 2015 r. i 2,9 proc. rok później. Podstawą tych prognoz jest założenie wzrostu konsumpcji wewnętrznej i publicznych nakładów inwestycyjnych.

Eksperci są zgodni, że wzrost gospodarczy jest uzależniony od realizacji reform strukturalnych, stopnia wykorzystania unijnych funduszy, wyników branż eksportowych i pozostałych czynników zewnętrznych. Rumuński rząd liczy natomiast, że w 2015 roku gospodarka urośnie o 2,5 proc. 

 

 

 

Źródło: Bank Światowy

 

W styczniu 2015 r. poziom absorpcji unijnych funduszy strukturalnych z perspektywy 2007-2013 wzrósł do 52 proc. Na wzrost gospodarczy Rumunii wpływ będzie miało nie tylko dalsze wydawanie pieniędzy z UE, ale też reformy strukturalne. Po stronie zagrożeń przedstawiciele największych instytucji finansowych zwracają uwagę na spadek akcji kredytowej, pomimo stałego wzrostu wartości depozytów w bankach rumuńskich. To efekt ograniczania transferów do rumuńskich spółek-córek europejskich banków, poziomu tzw. „złych” kredytów - zarówno w segmencie przedsiębiorstw jak i osób fizycznych - oraz wysoki odsetek niewypłacalności przedsiębiorstw.

Rumunia skutecznie realizuje politykę konsolidacji finansów publicznych. Sukcesem kolejnych rządów jest utrzymywanie deficytu budżetowego na poziomie poniżej 3 proc. PKB i jego nieznaczne stopniowe redukcje, szczególnie w warunkach rosnących wydatków.

W czerwcu 2013 r. KE zamknęła procedurę nadmiernego deficytu wobec Rumunii. Deficyt budżetowy w 2013 r. nie przekroczył zakładanego poziomu 2,5 proc. PKB (w ujęciu kasowym), a w 2014 r. był na poziomie 1,9 proc. PKB, czyli poniżej wymagań Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Komisji Europejskiej. Wysokość dochodów budżetowych w 2015 r. zaplanowano na poziomie 225 mld lei (32 proc. PKB); wydatków – 238 mld lei (33,7 proc. PKB). Na wydatki o charakterze inwestycyjnym w 2015 r. przewidziano 44,8 mld lei, czyli 6,3 proc. PKB. Budżet na 2015 r. zakłada 2,5-proc. wzrost gospodarczy, deficyt na rachunku obrotów bieżących w wysokości 1,25 proc. PKB oraz inflację na poziomie 2,5 proc. (+/- 1 proc.).

W bezpiecznej relacji do PKB jest poziom długu publicznego, który nie przekracza 40 proc. Pod koniec listopada 2014 r. dług publiczny Rumunii wyniósł 260 mld lei, czyli 39,4 proc. PKB.

Natomiast nadwyżka budżetowa wyniosła w I kw. 2015 r. 4,9 mld lei, co stanowi 0,7 proc. projekcji PKB i była większa niż dotychczasowy najwyższy historycznie poziom, osiągnięty przed kryzysem. Wzrostowi przychodów o 12,6 proc. w porównaniu z I kw. 2014 r. towarzyszył znacznie mniejszy wzrost wydatków, o 0,6 proc. względem I kwartału 2014 r.

Całkowite wpływy publiczne wzrosły głównie za sprawą zwiększenia napływu funduszy europejskich, który był większy o 78,6 proc. rdr w I kw. oraz za sprawą wzrostu przychodów niefiskalnych. Niski wzrost wydatków był natomiast efektem niższych niż planowane inwestycji i wydatkowania funduszy europejskich.

"Istnieje duża przestrzeń do poprawy i możemy zaobserwować większe wydatki w nadchodzących miesiącach, jako że ministerstwo finansów obiecało przyspieszyć absorbcję funduszy europejskich, najpierw wypłacając środki beneficjentom, a następnie prosząc Komisję Europejską, aby pokryła swoją część" – skomentowali ekonomiści ING.

Szybki przyrost wpływów budżetowych i duża nadwyżka budżetowa były kluczowymi argumentami rządu za redukcją stawki VAT na żywność do 9 proc. z 24 proc. od czerwca 2015 roku, a także za ogólną reformą systemu fiskalnego w 2016 r. Zmiany budzą wątpliwości KE i MFW.

Rumunia ustaliła z międzynarodowymi instytucjami docelowy deficyt na poziomie 1,83 proc. PKB za cały 2015 r., zbliżony do zeszłorocznego deficytu wielkości 1,85 proc. PKB.

Ekonomiści ING przewidują, że w 2016 r. deficyt wyniesie 3,3 proc., w 2015 roku jednak rząd Rumunii będzie bliski osiągnięcia celu, co wpłynie na politykę banku centralnego.

"Oczekujemy, że w 2015 r. zostanie powtórzone zeszłoroczne wykonanie budżetu, a większość deficytu zostanie wykreowana w samym grudniu" – napisali w raporcie.

"To oznacza, że bank centralny obetnie stopę rezerwy obowiązkowej dla rezerw denominowanych w lei przynajmniej raz w 2015 roku, aby wesprzeć rynek pieniądza, tym bardziej, że druga połowa roku powinna przynieść redukcję płynności, podobną do widzianej w ostatnich dniach i na koniec marca" – dodali.

Rezerwy walutowe Narodowego Banku Rumunii na koniec stycznia 2015 r. podliczono na 30,5 mld euro. 

W grudniu 2014 r. stopa bezrobocia wyniosła 6,6 proc. (ponad 600 tys. osób), a rok wcześniej – 7 proc. Ekonomiści ING zwracali uwagę, że to najniższy poziom od ponad pięciu lat, co stwarza pewną presję na wzrost płac.

 

Źródło: Bank Światowy

 

Sprzedaż detaliczna wzrosła w styczniu 2015 r. o 6,7 proc. rok do roku, po wzroście o 6,5 proc. miesiąc wcześniej.

W styczniu 2015 r. roczna stopa inflacji wyniosła 0,4 proc., przy celu inflacyjnym banku centralnego na 2015 r. ustalonym na 2,5 proc. (+/- 1proc.). W lutym 2015 r. bank centralny dokonał kolejnych zmian wysokości referencyjnej stopy procentowej, kończąc cykl obniżek na poziomie 2,25 proc. 

Średnia płaca brutto w grudniu 2014 r. wyniosła 2582 lei. W ciągu roku wynagrodzenia wzrosły nominalnie o 6 proc., a realnie o 5,1proc. 

 

 

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne (proc. zmiana w skali roku)

 

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014**

PKB

3,0

-6,6

-1,1

2,2

0,7

1,6

2,2

Konsumpcja prywatna

9,0

-10,1

-0,3

1,1

1,1

1,9

2,0

Konsumpcja publiczna

7,2

3,1

-4,7

0,2

1,7

1,8

1,9

Nakłady brutto na środki trwałe

15,6

-27,7

-19,1

7,5

5,7

3,7

5,3

Stopa bezrobocia

5,8

6,9

7,3

7,4

7,0

6,9

6,8

Realne jednostkowe koszty pracy

6,6

-1,2

-7,7

-3,1

1,5

0,2

0,4

Inflacja

7,9

5,6

6,1

5,8

3,4

4,3

3,1

Eksport

8,3

-6,4

13,2

10,3

-3,0

2,5

4,0

Import

7,9

-20,5

11,1

10,0

-0,9

4,0

5,0

Deficyt budżetowy w %PKB

-5,7

-9,0

-6,8

-5,6

-2,9

-2,6

-2,4

Dług publiczny w %PKB

13,4

23,6

30,5

34,7

37,8

38,6

38,5

Źródło: European Economic Forecast, 2014; * dane wstępne, ** prognoza

 

 

Prognoza wskaźników makroekonomicznych dla Rumunii Standard & Poor’s

 

2013

2014

2015

2016

2017

Nominalne PKB w mld USD

189

205

214

222

234

PBK/ mieszkańca w USD

9.435

10.257

10.752

11.192

11.816

Realny wzrost PKB

3,5

2,8

3,0

3,2

3,2

Deficyt budżetowy w % z PKB

-2,3

-2,2

-1,9

-1,8

-1,8

Zadłużenie rządowe w % z PKB

38,4

38,4

38,5

38,5

38,5

Deficyt na rachunku obrotów bieżących w % z PKB

-1,1

-1,0

-1,3

-1,8

-2,1

 

Główne sektory gospodarki

 

Główny udział w tworzeniu PKB Rumunii ma sektor usług - w 2013 r. dał 44 proc. PKB; na przemysł przypadło 30 proc. PKB, sektor budownictwa – 7,9 proc. PKB, rolnictwo dostarczyło 5,6 proc. PKB.

Sektor rolnictwa – dzięki dobrym zbiorom zbóż – w 2013 r. odnotował ponad dwudziestoprocentowy wzrost wartości dodanej (nadwyżki przychodów ze sprzedaży). W 2013 r. zarejestrowano jednoprocentowy spadek wartości dodanej w sektorach budownictwa i handlu oraz ośmioprocentowy wzrost wartości dodanej w przemyśle (w stosunku do 2012 r.).

W sektorze usług największy udział w tworzeniu PKB miały: handel detaliczny i hurtowy, naprawa samochodów, usługi transportowe i logistyczne, hotele i restauracje – pozycje te wygenerowały w 2013 r. łącznie 10,8 proc. PKB; sektor obrotu nieruchomościami dostarczył 7,8 proc. PKB, sektor IT i łączności – 3,3 proc. PKB, sektorze „przedstawienia, działalność kulturalna i rekreacyjna; naprawy urządzeń domowych i inne usługi”– 2,9 proc. PKB, sektor pośrednictwa finansowego i ubezpieczeń – 2,2 proc. PKB.

Struktura produkcji przemysłowej wyglądała w 2012 r. następująco: 76 proc. wartości produkcji przemysłowej dostarczył przemysł przetwórczy, na sektor wydobywczy przypadło 3,5 proc., produkcję i dostawy energii elektrycznej i gazu – 17,1 proc.

Na przemysł maszynowy i elektroniczny przypadło produkcji 19,4 proc. przemysłowej kraju (w tym produkcja środków transportu – 11 proc.), przemysł spożywczy miał 12,7 proc. udziału w strukturze produkcji przemysłowej Rumunii, przemysł metalurgiczny – 11,4 proc., przemysł petrochemiczny i produkcja koksu – 10,5 proc., przemysł chemiczny, farmaceutyczny i gumowy – 7,3 proc.

 

Przemysł wydobywczy

 

Przemysł wydobywczy jest dla Rumunii bardzo ważnym sektorem gospodarki . Przyczynia się znacznie do rozwoju tego kraju, dostarczając różnych produktów mineralnych. Głównym bogactwem naturalnym Rumunii są złoża węgla brunatnego, węgla kamiennego, antracytu, złota i srebra, rudy polimetaliczne, miedź, sól oraz substancje niemetaliczne.

W Rumunii działają cztery kopalnie węgla kamiennego oraz dwie - węgla brunatnego. Szacuje się, że możliwe do eksploatacji zasoby węgla kamiennego wynoszą ok 600 mln ton, a węgla brunatnego 3,4 mld ton. Organami odpowiedzialnymi za wydobycie kopalin w Rumunii jest Ministerstwo Gospodarki – Generalna Dyrekcja Zasobów Mineralnych oraz Krajowa Agencja Zasobów Mineralnych.

W ostatnich kilku latach zamknięto w Rumunii około 550 kopalń, głównie z powodu braku efektywności i przestarzałych technologii. Według przedstawicieli Generalnej Dyrekcji Zasobów Mineralnych w Ministerstwie Gospodarki, dużo zamkniętych kopalni wciąż posiada bogate zasoby węgla, dlatego też zgodnie z nową polityką energetyczną powinny zostać ponownie otwarte.

Złoża eksploatacyjne węgla kamiennego w Rumunii wynoszą ok 600 mln ton.

Według Narodowej Agencji Zasobów Mineralnych Rumunia posiada 54 ośrodki wydobycia węgla kamiennego, z czego 34 znajdują się w Petrosani (okręg Hunedoara), a 20 w Lupac-Anina (okręg Caras Severin). Jedynym producentem węgla kamiennego w Rumunii jest Kompleks Energetyczny Hunedoara. Wykorzystywane są tam cztery podziemne kopalnie w Zagłębiu Górniczym Petrosani: kopalnie Lupeni, Vulcan, Livezeni i kopalnia Lonea.

Kompleks Hunedoara powstał z połączenia przedsiębiorstw: Societatea Nationala Huilei (Krajowe Przedsiębiorstwo Węgla Kamiennego) oraz Elektrociepłowni Deva i Paroseni. Głównym akcjonariuszem CE Hunedoara jest Ministerstwo Gospodarki.

CE Hunedoara specjalizuje się w wydobyciu węgla kamiennego i wytwarzaniu przy jego pomocy energii elektrycznej. Średnia produkcja węgla kamiennego wynosi ponad 1,5 mln ton rocznie. Ma sześć bloków energetycznych o mocy około 1225 MW. W roku 2013 CE Hunedoara osiągnął obrót netto 190 mln euro. Firma zatrudnia około 7000 pracowników, z których ok. 5200 pracuje przy działalności górniczej, a 1800 jest związana z działalnością energetyczną.

Zgodnie z założeniami Strategii Górniczej na lata 2012 - 2035, niektóre z celów priorytetowych dla sektora węgla kamiennego w Rumunii to:

  • restrukturyzacja działalności eksploatacyjnej
  • modernizacja rentownych kopalń ukierunkowana na skuteczne i opłacalnie ekonomicznie działania wydobywcze
  • zmiany legislacyjne.

Historia wydobycia węgla brunatnego w Rumunii sięga roku 1957, a złoża eksploatacyjne szacuje się na 3,3 mld ton.

Według Narodowej Agencji Zasobów Mineralnych, Rumunia posiada 197 ośrodków wydobycia węgla brunatnego. Wydobycie odbywa się jednak w 44, natomiast działalność w pozostałych 153 została wstrzymana. Największym ośrodkiem wydobywczym jest Oltenia, lider na rynku rumuńskim z 95-proc. udziałem w całej produkcji. Węgiel brunatny jest eksploatowany w systemie odkrywkowym (kamieniołomy) – 95 proc. i podziemnych zakładach górniczych – 5 proc.

Kompleks CE Oltenia powstał w wyniku połączenia następujących zakładów: Societatea Nationala lignitului Oltenia (Narodowe Przedsiębiorstwo Węgla Brunatnego Oltenia), CE Turceni (Kompleks Energetyczny Turceni), CE Rovinari (Kompleks Energetyczny Rovinari) oraz CE Craiova (Kompleks Energetyczny Craiova).

Głównym właścicielem CE Oltenia jest Ministerstwo Gospodarki. CE Oltenia specjalizuje się w wydobyciu węgla brunatnego oraz produkcji energii elektrycznej i ciepła w oparciu o jego wydobycie. Firma odnotowała wydobycie w 2013 r. na poziomie ok. 23 mln ton. CE Oltenia ma 13 bloków energetycznych o mocy około 3900 MW. Obecnie Odział CE Oltenia posiada w eksploatacji 17 kopalń odkrywkowych i dwie podziemne.

W 2013 roku CE Oltenia odnotowała obroty na poziomie 600 mln euro, czyli o 20 proc. więcej niż w roku poprzednim. Firma zatrudnia ok. 18.800 pracowników, z których 13.000 jest zaangażowanych w działalność górniczą, a 5.800 w działalność energetyczną. W ciągu ostatnich trzech lat CE Oltenia dokonała inwestycji środowiskowych na kwotę ok. 307 mln euro.

Zgodnie ze Strategią Górniczą 2012-2035, niektóre z celów priorytetowych dla sektora węgla brunatnego w Rumunii to:

  • koncentracja działalności na obszarach górniczych o potencjale i efektywności ekonomicznej
  • rozbudowa istniejących ośrodków w celu skutecznego wykorzystania oraz zgodnie z zapotrzebowaniem na węgiel brunatny
  • otwarcie nowych ośrodków wydobywczych na podstawie efektywności ekonomicznej
  • kontynuacja programów naprawczych i modernizacyjnych
  • przyciągnięcie nowych, w tym zagranicznych, źródeł finansowania.

CE Oltenia, największa firma wydobywcza w Rumunii, może zapewnić wydobycie na poziomie 34 mln ton rocznie.

 

 
źródła: PAP, MG, MSZ, Bank Światowy, MFW, KE